شستشو و نگهداری پته، راهنمای کامل

قبل از شستن پته، بهتر است بدانید که این هنر ارزشمند، مانند یک پارچه معمولی نیست. پته با پارچه ضخیم و نخ های پشمی دست دوز تولید می شود و اگر به روش نادرست شسته یا نگهداری شود، ممکن است رنگ آن تغییر کند، بافت پارچه آسیب ببیند یا دوخت های ظریف آن دچار فرسودگی شوند. به همین دلیل، رعایت اصول صحیح شستشو و نگهداری نه تنها به حفظ زیبایی و کیفیت پته کمک می کند، بلکه عمر این اثر هنری را نیز برای سال ها افزایش می دهد. در مقاله پته دوزی چیست بیشتر با این هنر دستی ایرانی آشنا شوید.

پته اگر درست نگهداري شود اصلا خراب نمی شود. حتي بعضي ها پته های قديمی از زمان مادربزرگها هنوز سالم ماندند و مثل روز اولشون هستند.

اینجا در پته سرای جهان نما با مهم ترین نکات شستن، خشک کردن و نگهداری صحیح پته آشنا خواهید شد.برات توضیح میدیم که طریقه شستن پته سفید و پته های رنگی چطوری باید باشه، چطور پته را خشک و نگهداری کنید و حتی چطور از تابلوهای پته محافظت کنید.

چرا نگهداری اصولی از پته اهمیت دارد؟

هر پته دست دوز نتیجه ساعت ها کار دقیق و هنرمندانه است. در محصولاتی با هزاران کوک ظریف روی پارچه پشمی اجرا می شود و کوچک ترین آسیب می تواند ظاهر کلی اثر را تحت تاثیر قرار دهد.

نگهداری صحیح مزایای متعددی دارد:

• افزایش طول عمر پته
• حفظ کیفیت رنگ نخ ها
• جلوگیری از تغییر فرم پته
• جلوگیری از پوسیدگی و پارگی پته
• حفظ ارزش هنری و اقتصادی محصول
• امکان استفاده طولانی مدت بدون افت کیفیت

بسیاری از کلکسیونرهای صنایع دستی، پته ها مثل بقچه پته را با رعایت همین اصول ساده، سال ها بدون کوچک ترین آسیب نگهداری می کنند.

شستشوی پته

اول از همه باید بدونیم پته خیلی حساسه. نه باید زیاد بمونه تو آب، نه باید با مواد قوی شسته بشه و نه باید چنگ و فشار زیاد بخوره.

شستشو و آبکشی پته باید سریع و ملایم باشه

برای اینکه رنگ ها قاطی نشن و پشم آسیب نبینه:

• از آب خنک استفاده کن. آب داغ رنگ ها رو پخش میکنه.
• مقدار خیلی کم شوینده ملایم اضافه کن. از مواد شوينده قوي مثل سفید کننده ها اصلا استفاده نکن.
• فقط چند دقیقه داخل آب بذار.
• خیلی آروم و سبک چنگ بزن؛ فقط در حد اینکه پاک بشه.
• با آب خنک خوب آبکشی کن.
• بعدش سریع با دست فشار بده تا آب اضافی بره.

خشک کردن پته

خشک کردن از شستشو مهم تره، چون اگر اشتباه انجام بشه رنگ ها قاطی میکنن.

• اصلا و به هیچ عنوان روی بند پهن نکن. وقتی آویزون باشه رنگ ها در مسیر آب پخش میشن.
• روی سطح صاف پهن کن؛ مثلا روی حوله تمیز یا یک پارچه نخی.
• در معرض آفتاب مستقیم نباشه تا رنگ ها کم نشه.
• بذار کاملا با هوا خشک بشه و عجله نکن.

اتوکشی پته بعد از شستشو

پته چون پشمیه، بعد از خشک شدن کمی چروک میشه. برای صاف کردنش این روش ها کاملا امن هستن:

• میتونی بدی بخار شویی تا حرفه ای صافش کنن.
• یا خودت با اتو بخار خیلی ملایم فقط بخار بدی.
• یا میتونید يک پارچه نازک مثل ملحفه يا تکه اي پنبه اي رو روي پته بندازين و بعد با دماي خيلي کم اتو کنيد. فقط هم از پشت کار اتو کنيد نه روي دوخت.

نگهداری صحیح پته

پته از پشمه و همین باعث میشه مورد علاقه بید، موریانه و بعضی حشره ها باشه. اما یه سری کار ساده کاملا ازش محافظت میکنه.

بهترین روش نگهداری پته

• داخل کمد خشک و تمیز قرارش بده.
• توی کيسه نايلوني قرار ندين، توی کيسه پارچه اي نگهداري کنين.
• اگر از رومیزی پته استفاده میکنین، حتما هر چند وقت يک بار از جاش بردارين تا هوا بخوره و گرد و خاک روش نمونه.
• بین تاهای پته یا کنارش یکی از اینا رو بذار:
  • نفتالین
  • تنباکو
  • صابون معطر

این مواد بو دارن و بید و موریانه از بو بدشون میاد و اصلا نزدیک نمیشن.
چون پته پشمیه، اگر محافظ نذاری ممکنه حشرات ریز بخورنش و کم کم سوراخ شه.

يک نکته مهم ديگه اينه که پته رو هيچ وقت تاي ريز نزنيد. تاهاي خيلي ريز باعث شکستگي نخ ها ميشه و بعد از مدتي جاي تاها مشخص ميمونه. بهترين کار اينه که اگر مجبوريد تا کنيد، از تاهاي بزرگ استفاده کنيد يا اصلا رولش کنيد. رول کردن باعث ميشه دوخت ها سالم تر بمونن و فشار به کار نياد.

نگهداری از تابلوهای پته

پته های قاب شده یا روی دیوار، یه نکته مهم دارن که خیلی ها رعایت نمیکنن:

• یا جلوش شیشه نذار
• یا اگر شیشه میذاری، پشت کار یه مقوا قرار نده که هوا وارد بشه.

چون اگر پته بین شیشه و تخته کاملا چفت بشه و هوا نکشه، رطوبت جمع میشه و هم رنگ ها خراب میشن و هم بافت پشم آسیب میبینه.

چگونه از بیدزدگی و آسیب حشرات جلوگیری کنیم؟

الیاف طبیعی مانند پشم و نخ پنبه، در صورت نگهداری نادرست ممکن است مورد حمله بید و سایر حشرات قرار بگیرند. به همین دلیل، محل نگهداری باید همیشه تمیز، خشک و دارای تهویه مناسب باشد.

برای محافظت بیشتر می توانید از مواد طبیعی مانند چوب سدر یا کیسه های اسطوخودوس خشک استفاده کنید. این مواد بدون آسیب رساندن به پارچه، تا حد زیادی از نزدیک شدن حشرات جلوگیری می کنند. استفاده از مواد شیمیایی قوی یا اسپری مستقیم روی محصول توصیه نمی شود، زیرا ممکن است به رنگ و بافت نخ ها آسیب برساند.

نکات تخصصی برای افزایش عمر پته

اگر قصد دارید یک پته دست دوز را برای مدت طولانی نگهداری کنید، بهتر است هر چند ماه یک بار آن را از محل نگهداری خارج کرده، در هوای آزاد و دور از نور مستقیم خورشید پهن کنید و سپس دوباره داخل کاور پارچه ای قرار دهید.

همچنین، برای پته هایی که ارزش یادگاری بالایی دارند، استفاده از قاب شیشه ای با تهویه مناسب یا نگهداری در جعبه های مخصوص آرشیو صنایع دستی، گزینه ای حرفه ای برای حفظ طولانی مدت است. این روش به خصوص برای پته های قدیمی نسل به نسل توصیه می شود.

نکات مهم نگهداری و شستشوی پته

برای اینکه پته همیشه سالم و خوش رنگ بمونه:

• شستشو همیشه باید سریع باشه.
• فقط با آب خنک بشور.
• روی بند خشک نکن؛ فقط روی سطح صاف.
• برای صاف شدن بخار خیلی ملایم بده.
• برای نگهداری همیشه از مواد دافع مثل نفتالین یا صابون استفاده کن.
• برای تابلوهای پته جریان هوا خیلی مهمه.

در کل نگهداري و شستشوي پته کار سختي نيست، فقط يه کم دقت و حوصله ميخواد. پته صنایع دستی کرمان، يه تکه هنر ارزشمند و ماندگاره، و اگر درست مراقبش باشيم سال ها کنارمون سالم و زيبا ميمونه. هرچي هم بگذره، ارزش کار دست بيشتر خودش رو نشون ميده و اين تکه هاي اصيل، ميشن بهترين يادگارهاي خونمون.

نوشته های مشابه

• 
  ست هدیه صنایع دستی، هدیه ای فراتر ازیک کادو
  صنایع دستی به دلیل داشتن حس فرهنگی، هنر و ظرافت در ساخت، یکی از بهترین گزینه ها برای هدیه دادن
• 
  پک هدیه اداری را چگونه انتخاب کنیم؟
  پک هدیه اداری یکی از بهترین انتخاب ها برای سازمان ها، شرکت ها و مجموعه های خصوصی است که قصد
• 
  تفاوت پته دوزی و سوزن دوزی چیست؟
  ایران سرزمین هنرهای دستی متنوعی است که هر یک در گوشه ای از این خاک ریشه دوانده و هویتی خاص