انواع دوخت در پته دوزی

پته دوزی هنری است بر گرفته از نقش و نگارهای متنوع، با شیوه های گوناگون دوخت. هر نوع دوخت، کاربرد، ظرافت و ویژگی های خاص خود را دارد و در کنار سایر دوخت ها، زیبایی این هنر ارزشمند را تکمیل می کند. برای اطلاعات بیشتر به مقاله پته دوزی چیست مراجعه کنید.

شناخت انواع دوخت های پته، برای هنرجویان و علاقه مندان به این هنر ضروری است، و به خریداران نیز کمک می کند تا ارزش و کیفیت یک اثر دست دوز را بهتر درک کنند. البته پیش از آشنایی با شیوه های دوخت، پیشنهاد می شود مقاله انواع طرح های پته دوزی را مطالعه کنید؛ زیرا شناخت طرح ها و نقوش، درک بهتری از نحوه اجرای دوخت ها و ساختار کلی پته به شما خواهد داد.

در ابتدا اجازه دهید تا به طور دقیق‌تر با ریس و عریض آشنا شویم. در هنر پته‌ دوزی، اصطلاحات «ریس» و «عریض» به‌ترتیب به نوعی از نخ و پارچه اشاره دارند که در این هنر به کار می‌روند.

ریس و عریض در پته‌ دوزی

ریس

«ریس» در زمینه پته‌ دوزی، به نخ‌ هایی گفته می‌شود که برای دوختن نقوش روی پارچه استفاده می‌شوند. این نخ‌ها معمولاً از جنس پشم، کرک هستند و در رنگ‌های مختلفی رنگرزی می‌شوند تا نقوش مورد نظر را با زیبایی و جذابیت بیشتری بر روی پارچه پیاده‌سازی کنند. استفاده از رنگ‌های طبیعی و دست‌ساز برای ریس‌ها به این هنر زیبایی خاصی می‌بخشد.

عریض

«عریض» به پارچه‌ای اشاره دارد که به‌عنوان زمینه برای دوخت پته استفاده می‌شود. این پارچه‌ها معمولاً از جنس پشمی ضخیم هستند که می‌توانند پایه‌ای محکم برای دوخت نقوش پیچیده و زیبای پته فراهم آورند. عریض به‌ دلیل ضخامت و دوام بالا، زمینه‌ای ایده‌آل برای پته‌دوزی است و به هنرمندان امکان می‌دهد تا با دقت و ظرافت بیشتری کار کنند.

در پته‌ سرای جهان نما، ترکیب هنرمندانه ریس‌ های رنگارنگ با پارچه عریض، اثری خیره‌کننده و بادوام خلق می‌کند که یک فرهنگ، یک قصه یا سنت را تعریف می‌کند!

پر طرفدارترین محصولات

مواد اولیه و ابزار پته دوزی

ابزار و وسایل دوخت دوز پته دوزی شامل موارد زیر هستند.

پارچه پته یا عریض

همان طور که اشاره کردیم پایه و اساس کار پته‌ دوزی، عریض است که معمولاً از جنس پشم است و به‌عنوان زمینه‌ای برای دوخت نقوش استفاده می‌شود. همه مدل ها همراه قیمت پته خام رو اینجا ببین.

سوزن

سوزن‌های مخصوص پته‌ دوزی باید از نوعی باشند که به‌راحتی از پارچه عبور کنند و بتوانند نخ‌های پشمی را در دوخت‌های متنوع به کار ببرند.

نخ پته دوزی

نخ‌های مورد استفاده در پته‌دوزی معمولاً رنگی و از جنس پشم هستند. این نخ‌ها در رنگ‌های متنوعی وجود دارند که از رنگ‌های طبیعی حیوانی و گیاهی به دست می‌آیند. در مجموعه ما نخ های ایرانی، نخ های خارجی و نخ های گیاهی موجود هستند.

قیچی

برای بریدن نخ‌ها و اصلاح لبه‌های پارچه نیاز به قیچی تیز است.

در پته دوزی تمام کارها به‌ صورت دستی و دستدوز انجام می‌شود همین که با دست انجام می‌شود، زیباست.

انواع دوخت‌ پته‌ دوزی

دوخت قلاب‌دوزی

این دوخت که با استفاده از قلاب انجام می‌شود، برای ایجاد بافت‌ها و نقوش برجسته و حجیم در پته‌دوزی به کار می‌رود. دوخت قلاب‌دوزی بافت و ظرافت خاصی به آثار پته می‌بخشد.

دوخت بخیه

دوخت بخیه برای جزئیات ریز و دقیق نقوش به کار می‌رود و به هنرمند اجازه می‌دهد تا جزئیات دقیق‌تری را در کار خود به کار ببرد.

رودوزی

رودوزی یکی از اصلی‌ترین و پایه‌ای‌ترین دوخت‌ها در پته‌ دوزی است. این دوخت برای پُر کردن نقوش و ایجاد زمینه‌های رنگی یکدست و زیبا روی پارچه استفاده می‌شود. رودوزی با دقت و ظرافت خاصی انجام می‌شود تا طرح‌های دوخته‌شده، ظاهری صاف و زیبا داشته باشند.

دوخت ساق دوزی

ساق دوزی یکی از مهم ترین و پرکاربردترین دوخت های پته است و معمولا برای اجرای خطوط اصلی طرح، شاخه ها، ساقه گل ها و مشخص کردن مرز نقوش استفاده می شود. این دوخت استحکام بالایی دارد و چارچوب اولیه طرح را شکل می دهد. تقریبا در تمام آثار پته، ساق دوزی اولین مرحله اجرای نقش به شمار می رود.

انواع پتک در پته دوزی

پتک دوزی برای پر کردن فضاهای داخلی نقوش به کار می رود و بخش زیادی از سطح پته را تشکیل می دهد. در این روش، بخیه ها به صورت منظم و فشرده در کنار یکدیگر قرار می گیرند تا سطحی یکدست و زیبا ایجاد شود. کیفیت اجرای پتک دوزی تاثیر زیادی بر جلوه نهایی پته دارد.

دوخت متن دوزی

متن دوزی همان طور که از نام آن مشخص است، برای پوشاندن زمینه یا بخش های وسیع طرح استفاده می شود. در این روش، سطح پارچه با بخیه های منظم پوشانده می شود تا میان نقوش اصلی هماهنگی ایجاد شود و اثر جلوه ای کامل تر و حرفه ای تر داشته باشد.

دوخت سایه دوزی

سایه دوزی با استفاده از تغییر رنگ نخ یا تغییر تراکم بخیه ها انجام می شود و هدف آن ایجاد عمق، حجم و بعد در طرح است. این نوع دوخت باعث طبیعی تر دیده شدن گل ها، برگ ها و سایر اجزای پته می شود و جلوه هنری اثر را افزایش می دهد.

دوخت خط دوزی

خط دوزی برای اجرای خطوط ظریف، جزئیات و تکمیل نقوش به کار می رود. این دوخت معمولا در مراحل پایانی انجام می شود تا مرزها مشخص تر شوند و ظرافت بیشتری به طرح ببخشد. استفاده صحیح از خط دوزی، زیبایی و دقت نهایی پته را دوچندان می کند.

دوخت سرخس‌دوزی در پته

سرخس دوزی در هنر پته‌ دوزی، یکی از تکنیک‌های زیبا و پرکاربرد است که به خلق نقوش طبیعت و به ویژه برگ‌ها در آثار هنری اختصاص دارد. این شیوه دوخت پته با استفاده از بخیه‌های مورب و شویدی به‌صورت کوتاه و بلند، نه‌تنها زیبایی طبیعت را به تصویر می‌کشد، بلکه بافت و عمق خاصی به کار می‌بخشد.

برگ دوزی در پته

در تکنیک برگ دوزی، هنرمند با استفاده از بخیه‌های مختلف و تغییر طول آنها، تنوعی از شکل‌ها و اندازه‌های برگ‌ها را ایجاد می‌کند. بخیه‌های مورب، که با زاویه خاصی نسبت به کناره‌های پارچه اجرا می‌شوند، به همراه بخیه‌های شویدی که بلندی و کوتاهی آنها تغییر می‌کند، امکان بازآفرینی دقیق و زنده‌ای از برگ‌ها در طبیعت را فراهم می‌آورد. این دو نوع بخیه به هنرمند اجازه می‌دهند تا با دقتی بالا، جزئیات و بافت‌های موجود در برگ‌های واقعی را به تصویر بکشد.

این دوخت‌ها هر کدام به نوبه خود در ایجاد طرح‌های پته‌دوزی، صنایع دستی کرمان نقش بسزایی دارند و به هنرمند اجازه می‌دهند تا با استفاده از تکنیک‌های مختلف، آثاری چشم‌نواز و غنی از لحاظ بافت و طرح ایجاد کند.

برای اطلاعات بیشتر مقاله راهنمای خرید پته را بخوانید.

نوشته های مشابه

• 
  تفاوت پته و ترمه
  پته و ترمه هر دو از منسوجات سنتی و شناخته شده ایرانی هستند و به دلیل استفاده از نقش های
• 
  راهنمای کامل خرید پته، نکات طلایی یک خرید مطمئن
  تفاوت میان یک پته ساده و یک اثر باکیفیت عواملی مانند جنس زمینه، نوع نخ، کیفیت دوخت، میزان پوشش طرح،
• 
  ست هدیه صنایع دستی، هدیه ای فراتر ازیک کادو
  صنایع دستی به دلیل داشتن حس فرهنگی، هنر و ظرافت در ساخت، یکی از بهترین گزینه ها برای هدیه دادن